TURKIYE YAPAY ZEKA INISIYATIFI, 2025 CALISTAY RAPORU’NU PAYLASTI - BASIN ACIKLAMASI KURULUSTAN YAPILAN BASIN ACIKLAMASI ASAGIDA BULUNUYOR: TURKIYE YAPAY ZEKA INISIYATIFI (TRAI), 2025 YILI ITIBARIYLA SAYISI 411’E ULASAN YERLI YAPAY ZEKA GIRISIMIYLE BUYUYEN EKOSISTEMIN NABZINI BU YIL SEKIZINCISINI DUZENLEDIGI CALISTAYDA TUTTU. CALISTAYDA ELE ALINAN STRATEJIK BASLIKLARIN AKTARILDIGI RAPORDA, YAPAY ZEKANIN EKONOMIK ETKISI, GIRISIMCILIK EKOSISTEMI, ISTIHDAM, ETIK VE AGENTIC AI (YAPAY ZEKA AJANLARI) ELE ALINDI. YAPAY ZEKANIN TURKIYE EKONOMISINE YILLIK %1’E YAKIN KATKI SUNABILECEGI VE YALNIZCA KAMU ALANINDA 4-5 MILYAR DOLARLIK TASARRUF POTANSIYELI TASIDIGI BELIRTILEN RAPORDA; MEVCUT DURUM, ONCELIKLER VE COZUM ONERILERI KAPSAMLI SEKILDE ELE ALINDI. YAPAY ZEKA ALANINDA FARKINDALIGI ARTIRMAK VE EKOSISTEM PAYDASLARI ARASINDA IS BIRLIKLERINI GUCLENDIRMEK AMACIYLA CALISMALARINI SURDUREN TURKIYE YAPAY ZEKA INISIYATIFI (TRAI), DUZENLEDIGI SEKIZINCI YIL CALISTAYININ RAPORUNU KAMUOYUYLA PAYLASTI. YAPAY ZEKANIN TURKIYE EKONOMISINE YILLIK YAKLASIK %1 KATKI SUNABILECEGI, YALNIZCA KAMU SEKTORUNDE URETILECEK COZUMLERLE 4 ILA 5 MILYAR DOLAR ARASINDA TASARRUF SAGLANABILECEGI ISE RAPORUN DIKKAT CEKEN BASLIKLARI ARASINDA YER ALDI. 411 YERLI YAPAY ZEKA GIRISIMININ FAALIYET GOSTERDIGI EKOSISTEMDE, BU GIRISIMLERIN POTANSIYEL TOPLAM DEGERLEMESININ ISE 2 ILE 4 MILYAR DOLAR ARASINDA OLDUGU BELIRTILDI. TRAI 8. YIL CALISTAYI RAPORU’NDAN ONE CIKAN BASLIKLAR: YZ ILE KAMU HIZMETLERINDE 5 MILYAR DOLARLIK TASARRUF MUMKUN YAPAY ZEKANIN EKONOMIK ETKISI, SADECE OZEL SEKTORU DEGIL, KAMU HIZMETLERINI DE DONUSTURUYOR. AKILLI YATIRIMLAR SAYESINDE GSYIH’YE %1-2 ORANINDA YILLIK KATKI SAGLANABILIRKEN, E-DEVLET, E-NABIZ GIBI UYGULAMALARIN YZ ILE GUCLENDIRILMESI, SAGLIK, VERGI VE DENETIM ALANLARINDA MILYARLARCA DOLARLIK VERIMLILIK POTANSIYELI YARATIYOR. TURKIYE’DE YZ GIRISIMLERI POTANSIYEL UNICORN AMA OYUN ALANI KUCUK 411 AKTIF YZ GIRISIMININ BULUNDUGU TURKIYE`DE OLCEKLENME, YATIRIM BULMA VE GLOBALLESME HALA BUYUK ENGEL. GIRISIMLERIN BUYUMESI ICIN KAMU ALIM SISTEMLERININ REVIZE EDILMESI, VERI PAYLASIM MODELLERININ NETLESTIRILMESI VE DUZENLEYICI SISTEMLERIN KURULMASI GEREKTIGI VURGULANIYOR. YENI IS ARKADASINIZ BIR YAPAY ZEKA AJAN OLABILIR! “AGENTIC AI” YANI OTONOM YAPAY ZEKA SISTEMLERI, KARAR ALMA VE UYGULAMA SURECLERINDE INSAN YERINI ALAN YAZILIM MIMARILERIYLE IS DUNYASINDA YENI BIR CAG BASLATIYOR. TURKIYE BU ALANDA “ERKEN KESIF” ASAMASINDA OLSA DA, BU TEKNOLOJININ GELECEK 3 YIL ICINDE KURUMSAL HAYATI SEKILLENDIRMESI BEKLENIYOR. YZ ISLERI BITIRMIYOR, YENIDEN TANIMLIYOR: YENI MESLEKLER YOLDA RUTIN GOREVLER OTOMASYONA DEVREDILIRKEN, INSAN ODAKLI YETENEKLER, ORNEGIN; ANALITIK DUSUNME, YARATICILIK, EMPATI GIBI, DAHA DEGERLI HALE GELIYOR. BASARILI ULKELER, SADECE TEKNOLOJI YATIRIMI DEGIL, IS GUCUNUN YENIDEN BECERILENDIRILMESI (RESKILLING) VE DESTEKLENMESI KONULARINDA DA ILERLEME KAYDEDIYOR. TURKIYE ICIN BU DONUSUM, EGITIMDEN SOSYAL GUVENLIGE KADAR KAPSAMLI BIR PLANLAMA GEREKTIRIYOR. YAPAY ZEKA GUVENLI DEGILSE, GUCLU DE DEGILDIR RAPOR, GUVENILIR YAPAY ZEKANIN ANCAK ETIK TASARIM, SEFFAF YONETISIM VE PAYDAS KATILIMI ILE MUMKUN OLDUGUNU VURGULUYOR. ULUSAL BIR ETIK CERCEVENIN OLUSTURULMASI DA ONERILER ARASINDA. CALISTAY ANKETINDEN ONE CIKANLAR CALISTAYA KATILAN 134 EKOSISTEM PAYDASININ KATILIM SAGLADIGI ANKETIN SONUCLARI ISE SU SEKILDE: VERIMLILIK ODAKLI BEKLENTI: KATILIMCILARIN 1 NUMARALI BEKLENTISI ACIK ARA “VERIMLILIK ARTISI”. YAPAY ZEKAYA BIR “TASARRUF ARACI” DEGIL, IS SURECLERINI DAHA AKILLICA YURUTME VE YENI DEGER URETME ARACI OLARAK BAKILIYOR. OLGUNLUK SEVIYESI “ISLEVSEL”: SIRKETLERIN BUYUK KISMI YAPAY ZEKA OLGUNLUGUNU “ISLEVSEL” DUZEYDE TANIMLIYOR. YANI TEKNOLOJININ ARTIK “DENEME” DEGIL, “SONUC” URETEN BIR FAZA GECTIGI GORULUYOR. ANCAK HALA ONCULUK KONUSUNDA EKSIKLER VAR. GUVEN SORUNU ONE CIKIYOR: “YAPAY ZEKA ILE ILGILI EN BUYUK ENDISENIZ NEDIR?” SORUSUNA EN COK VERILEN YANITLAR “DEZENFORMASYON” VE “MANIPULASYON” OLDU. BU, TEKNIK RISKLERDEN ZIYADE SOSYAL VE ETIK RISKLERIN ONE CIKTIGINI GOSTERIYOR. YENI TEKNOLOJI RADARDA: URETKEN YAPAY ZEKA ARACLARI (CHATGPT, GEMINI, COPILOT VB.) YAYGIN OLARAK KULLANILIYOR. ANCAK AGENTIC AI - YANI OTONOM YAPAY ZEKA AJANLARI - HENUZ SINIRLI OLCEKTE DEVREDE. KATILIMCILAR BU TEKNOLOJIYI `BIR SONRAKI BUYUK SICRAMA` OLARAK GORUYOR. “EKOSISTEMIN BUYUMESI, BIRLIKTE URETIM KULTURUNUN BENIMSENMESIYLE MUMKUN OLABILIR” CALISTAY SONRASINDA YAPTIGI DEGERLENDIRMEDE, TURKIYE’NIN YAPAY ZEKA ALANINDA KURESEL REKABETTE YER ALABILMESI ICIN STRATEJIK ADIMLARIN HIZLA ATILMASI GEREKTIGINI VURGULAYAN TRAI GENEL MUDURU CAN SINEMLI, “BUGUN ELIMIZDE CIDDI BIR POTANSIYEL OLSA DA BU POTANSIYELIN GERCEGE DONUSMESI ICIN HEM KOORDINASYON HEM DE UYGULAMA KAPASITESINI GUCLENDIRMEMIZ SART. GIRISIMLERDEN KAMUYA, AKADEMIDEN YATIRIMCILARA KADAR HERKESIN AYNI HEDEFE ODAKLANDIGI BIR YAPIYA IHTIYAC VAR. OZELLIKLE INSAN KAYNAGI GELISIMI VE UYGULAMAYA DONUK PROJELERIN ARTMASI, BU SURECIN EN KRITIK BILESENLERI ARASINDA YER ALIYOR. EKOSISTEMIN BUYUMESI ANCAK BIRLIKTE URETIM KULTURUNUN BENIMSENMESIYLE MUMKUN OLABILIR” IFADELERINI KULLANDI. “ETIK CERCEVE VE DUZENLEYICI YAPILARIN GUCLENDIRILMESI ONCELIK OLMALI” YAPAY ZEKA TEKNOLOJILERININ YAYGINLASMASININ SADECE TEKNIK BIR DONUSUM DEGIL, AYNI ZAMANDA SOSYAL, HUKUKI VE ETIK BIR YENIDEN YAPILANMA GEREKTIRDIGINE DIKKAT CEKEN SINEMLI, SOYLE DEVAM ETTI: “GELISEN TEKNOLOJILERLE BIRLIKTE YENI RISK ALANLARI DA DOGUYOR. BU NEDENLE ETIK ILKELERE BAGLI, GUVENLI VE SEFFAF YAPAY ZEKA SISTEMLERI GELISTIRMEK ZORUNDAYIZ. TOPLUMUN BU DONUSUME DUYDUGU GUVENI SAGLAMAK VE SURDURULEBILIRLIGI TESIS EDEBILMEK ICIN VERI HAKLARI, HESAP VEREBILIRLIK VE ADIL KULLANIM GIBI BASLIKLARDA NET DUZENLEMELERE IHTIYAC VAR. MEVCUT POLITIKALARIN GUNCELLENMESI VE UYGULAMADA DAHA KAPSAYICI BIR DENETIM MEKANIZMASI OLUSTURULMASI, TURKIYE’NIN ULUSLARARASI ARENADA DAHA GUCLU BIR YAPAY ZEKA OYUNCUSU OLMASINI SAGLAYACAKTIR.” RAPORUN TAMAMINA ASAGIDAKI BAGLANTIDAN ULASILABILIR: HTTPS://TURKIYE.AI/WP-CONTENT/UPLOADS/2025/06/TRAI_8YIL_CALISTAYI_RAPORU.PDF TRAI HAKKINDA: TURKIYE YAPAY ZEKA INISIYATIFI (TRAI) TURKIYE’DE YAPAY ZEKA FARKINDALIGINI ARTIRMAK VE EKOSISTEMI GELISTIRMEK AMACIYLA 2017’DE KURULDU. TURKIYE YAPAY ZEKA ZIRVESI, TRAI MEET-UP, YAPAY ZEKA SEMINERLERI VE DEMO-DAY GIBI YUZLERCE ETKINLIK GERCEKLESTIREN TRAI, KURULUSUNDAN BU YANA ON BINLERCE KISIYE DOGRUDAN TEMAS ETTI. TRAI; EKOSISTEMINDE YER ALAN 411 YAPAY ZEKA GIRISIMININ AKADEMI, OZEL SEKTOR VE YATIRIMCILARLA BULUSMASINA, ORTAK PROJELER GERCEKLESTIRMELERINE VE YURT DISINA ACILMALARINA YARDIMCI OLMAKTADIR. (HTTPS://TURKIYE.AI/) TRAI YAPAY ZEKA GIRISIM EKOSISTEMININ BIR PARCASI OLMAK ICIN HTTPS://TURKIYE.AI/STARTUP-APPLICATION-FORM/ ADRESINDEN BASVURABILIRSINIZ. 16.07.2025 18:16:15