MERKEZ BANKASI: REEL SEKTORUN FINANSAL BORCUNUN MILLI GELIRE ORANI TARIHSEL VE EMSAL ULKE ORTALAMASININ ALTINDA SEYRETMEKTEDIR TCMB`NIN KASIM 2025 FINANSAL ISTIKRAR RAPORU YAYINLANDI. RAPORUN `GENEL DEGERLENDIRME` BOLUMU ASAGIDA YER ALIYOR KURESEL BELIRSIZLIK VE JEOPOLITIK RISKLERE BAGLI OLARAK FINANSAL PIYASALARDA OYNAKLIKLAR DEVAM ETMIS, BU DURUM GELISMIS ULKE (GU) FAIZLERININ YUKSEK SEYRETMESINE NEDEN OLMUSTUR. TICARET POLITIKALARINDA VE ABD’DE UZUN VADELI ENFLASYON BEKLENTILERINDE SUREGELEN BELIRSIZLIKLERIN ETKISIYLE ABD DOLARI DIGER GU PARA BIRIMLERINE KARSI DEGER KAYBETMIS, DEGERLI METAL FIYATLARI ISE TARIHI ZIRVE DEGERINE YUKSELMISTIR. SIKI PARASAL DURUSUN NETICESINDE KREDI BUYUMESI ILIMLI BIR SEYIR IZLEMEKTEDIR. TICARI KREDILER YATAYA YAKIN BIR PATIKADA BUYUMEKTEDIR. TICARI KREDI BUYUME KOMPOZISYONUNDA, YABANCI PARA (YP) KREDI BUYUMESINDEKI YAVASLAMA ILE BIRLIKTE TURK LIRASININ (TL) AGIRLIGI ARTMAKTADIR. BIREYSEL KREDILER, BIREYSEL KREDI KARTI (BKK) VE IHTIYAC KREDISININ BELIRLEYICI ETKISIYLE TOPLAM KREDI BUYUMESINE YUKARI YONLU ETKI ETMEKTEDIR. SIKI PARA POLITIKASI DURUSU VE YP KREDILERE YONELIK SIKILASTIRICI ADIMLAR ILE BIRLIKTE KREDI BUYUMESINDEKI ILIMLI SEYRIN DEVAM ETMESI BEKLENMEKTEDIR. BANKACILIK SEKTORU AKTIF KALITESI GORUNUMUNDE SINIRLI BIR BOZULMA IZLENIRKEN, BIREYSEL KREDI VE FIRMA KREDISI TGA ORANLARI ARASINDAKI AYRISMA SURMEKTEDIR. BIREYSEL KREDI TGA ORANININ YUKSELISINDE IHTIYAC KREDISI VE BKK ETKILI OLMAKLA BIRLIKTE, TEMMUZ AYINDA DEVREYE ALINAN KREDI YAPILANDIRMA IMKÂNININ ETKISIYLE BIREYSEL KREDI TGA ORANINDAKI YUKARI YONLU EGILIM YAVASLAMISTIR. KOBI KREDISI TGA ORANLARI, DIGER FIRMA TGA ORANLARINA GORE DAHA YUKSEK SEYRETMEKTEDIR. BANKALAR YUKSEK KARSILIK AYIRMA POLITIKASINI SURDURURKEN, KARSILIKLAR KREDI RISKININ BANKA BILANCOLARI UZERINDEKI ETKILERINI SINIRLANDIRMAKTADIR. REEL SEKTORUN FINANSAL BORCUNUN MILLI GELIRE ORANI TARIHSEL VE EMSAL ULKE ORTALAMASININ ALTINDA SEYRETMEKTEDIR. TL TICARI KREDI BUYUME KISITLARI VE FINANSAL KOSULLARDAKI SIKILIK, TL BORCLULUGUN SINIRLI SEVIYELERDE KALMASINDA ETKILI OLMAKTADIR. YP BORCLULUK ISE, YP KREDI MALIYETLERININ GORECE DUSUK OLMASI VE FIRMALARIN YURT DISI YP KREDIYE YONELMESIYLE ARTMISTIR. YP KREDI BUYUME SINIRININ YUZDE 0,5’E CEKILMESI VE YURTICI YP KREDI KULLANIMLARINDA KAYNAK KULLANIMI DESTEKLEME FONU (KKDF) KESINTISININ UYGULANMAYA BASLANMASI GIBI ONLEMLER SONUCUNDA YP POZISYON ACIGINDAKI YUKSELIS YAVASLAMISTIR. AYRICA, YP BORCLULUGUNDAKI ARTISIN BUYUK OLCUDE DOVIZ GELIRI OLAN FIRMALARDAN KAYNAKLANMASI, DOVIZ KURU RISKLERINI AZALTMAKTADIR. REEL SEKTORUN DIS BORC YENILEME ORANLARI YUZDE 150 SEVIYESINDEKI GUCLU SEYRINI KORUMAKTADIR. HANEHALKI BORCLULUGU MILLI GELIRE ORANLA DUSUK SEYREDERKEN, FINANSAL VARLIK KOMPOZISYONUNDA TL CINSI VARLIKLAR AGIRLIGINI KORUMUSTUR. HANEHALKI FINANSAL BORCUNDA, BKK VE KREDILI MEVDUAT HESABI (KMH) BAKIYELERININ PAYI ARTARKEN, KONUT VE TASIT KREDILERININ PAYI ZAYIF SEYRETMEYE DEVAM ETMEKTEDIR. SIKI FINANSAL KOSULLAR VE BIREYSEL KREDILERDE TARIHSEL ORTALAMALARIN ALTINDAKI VADELER, BORC/GELIR UYUMSUZLUGU BULUNAN BIREYLERIN KREDI RISKINDE ARTISA NEDEN OLMAKTADIR. HANEHALKININ MEVDUAT HESAPLARINDA TURK LIRASI TERCIHI GUCLU SEYREDERKEN KUR KORUMALI MEVDUAT (KKM) URUNLERININ PAYI AZALMAKTADIR. AYRICA, HANEHALKININ MENKUL KIYMET YATIRIM FONU VE EMEKLILIK YATIRIM FONLARI GIBI ALTERNATIF FINANSAL VARLIKLAR ILE TASARRUFLARINI CESITLENDIRME EGILIMI DEVAM ETMEKTEDIR. BANKALARIN TL VE YP LIKIDITE TAMPONLARI GUCLU LIKIT VARLIK DUZEYININ KORUNDUGUNA ISARET ETMEKTEDIR. LIKIDITE KARSILAMA ORANI (LKO) VE KREDI MEVDUAT (KM) ORANININ SEYRI LIKIDITE POZISYONUNDAKI OLUMLU GORUNUMU TEYIT ETMEKTE VE FONLAMA YAPISININ ISTIKRARLI OLDUGUNU GOSTERMEKTEDIR. FINANSAL PIYASALARDA MART AYI SONRASINDA GOZLENEN DALGALANMALARIN ARDINDAN POLITIKA FAIZI VE MAKROIHTIYATI POLITIKA SETINDE ATILAN ADIMLARLA BIRLIKTE YP MEVDUAT ARTIS EGILIMI SINIRLANMIS, YURT DISINDAN FON GIRISLERI ARTMIS, REZERVLER GUCLENMIS VE SISTEMDE TEKRAR TL LIKIDITE FAZLASI OLUSMUSTUR. TL LIKIDITEDE YASANAN DALGALANMALARA RAGMEN, UYGULANAN LIKIDITE POLITIKALARI SAYESINDE PARASAL AKTARIMIN ETKINLIGI KORUNMAKTADIR. BANKALARIN YURT DISI FINANSMAN KOSULLARINDAKI OLUMLU GORUNUM KORUNMAKTA VE DIS BORCLANMA KALITESINDEKI IYILESME BELIRGINLESMEKTEDIR. BANKACILIK SEKTORUNUN YURT DISI KAYNAKLI BORCU ARTARKEN, YENI DIS BORCLANMALARDA ORTALAMA VADE UZAMAKTADIR. YURT DISI PIYASALARDAKI BELIRSIZLIKLERE RAGMEN, YABANCI YATIRIMCILARIN BANKA BORCLANMA ARACLARINA ILGISI DEVAM ETMEKTE, SERMAYE BENZERI BORC VE EUROBOND IHRACLARI BORCLANMA KOMPOZISYONUNU IYILESTIRMEKTEDIR. 2025 YILINDA VADELERI GELEN SENDIKASYON KREDILERI YUKSEK ORANLARDA YENILENIRKEN, BU KREDILERIN MALIYETLERINDE GERILEME GOZLENMISTIR. ONUMUZDEKI DONEMDE YURT DISI BORCLANMA MIKTARININ SEYRINDE, BANKALARIN YP KREDI KULLANDIRMA EGILIMI VE KURESEL FINANSAL KOSULLARIN BELIRLEYICI OLACAGI DEGERLENDIRILMEKTEDIR. BANKA BILANCOLARININ TL VE YP FAIZ SOKLARINA DUYARLILIGI SINIRLI SEVIYEDEDIR. BANKALARIN SABIT FAIZLI KREDI VE MENKUL KIYMETLERININ VADESININ KISALMASI SONUCUNDA FAIZE DUYARLI AKTIF VE PASIF KALEMLERI ARASINDAKI VADE UYUMSUZLUGU AZALMIS, OLASI FAIZ SOKLARININ BANKA BILANCOLARINA ETKISI SINIRLANMISTIR. AYRICA, BANKACILIK SEKTORU YASAL SINIRLAR ICERISINDE YP POZISYON FAZLASI TASIMAYA DEVAM ETMEKTEDIR. BANKALARIN KÂRLILIGI YILIN ILK YARISINDA YATAY BIR SEYIR IZLERKEN, FAIZ INDIRIMLERININ DE ETKISIYLE UCUNCU CEYREK ITIBARIYLA IYILESMEKTEDIR. NET FAIZ MARJI, 2024 YILI IKINCI CEYREGINDE ARTAN FONLAMA MALIYETLERI ILE GERILEMISTI. YILIN IKINCI YARISINDA POLITIKA FAIZINDE YAPILAN INDIRIMLER TL KREDI VE MEVDUAT FAIZ ORANLARINA BEKLENTILERLE UYUMLU OLARAK YANSIRKEN, MEVDUATIN DAHA KISA VADELI OLMASININ ETKISIYLE STOK KREDI MEVDUAT FAIZ FARKI YUKSELMISTIR. BU GELISME NET FAIZ GELIRINI ARTIRMIS VE BANKALARIN KÂRLILIK PERFORMANSINI OLUMLU ETKILEMISTIR. AYRICA, BANKACILIK UCRET, KOMISYON VE HIZMET GELIRLERINDEKI GUCLU SEYIR KÂRLILIGI DESTEKLERKEN, KREDI RISK MALIYETINDEKI ARTIS KÂRLILIK ARTISINI SINIRLANDIRMAKTADIR. BANKACILIK SEKTORU SERMAYE YETERLILIK ORANLARI KÂR URETIMI VE YURT DISINA IHRAC EDILEN SERMAYE BENZERI BORCLANMA ARACLARIYLA DESTEKLENMEKTEDIR. YASAL ORANLARIN UZERINDE TUTULAN ILAVE SERMAYE TAMPONLARI, BANKALARIN KISA VE ORTA VADEDE ORTAYA CIKABILECEK RISKLERE KARSI DAYANIKLILIGINI ARTIRIRKEN, KREDI KULLANDIRIM KAPASITESINE KATKI SUNMAKTADIR. AYRICA, BANKALARIN ZARAR KARSILAMA KAPASITELERI, SERMAYE TAMPONLARINA EK OLARAK AYRILAN IHTIYARI SERBEST KARSILIKLARLA DESTEKLENMEKTEDIR. 28.11.2025 10:41:09