Dünya Altın Konseyi yayınlamış olduğu güncel raporunda altının rallisini yeniden başlatabilecek veya fiyatları daha da baskılayabilecek ana faktörleri gözden geçirdi.

 

Altının Ocak ayı sonundaki 5500 $ seviyesinden Haziran sonlarında 4000 $ seviyelerine dramatik düşüşüne rağmen altın kıymetli metali geçtiğimiz yıldan bu yana en iyi performans göstermiş yatırım araçları arasında. Merkez bankalarının devam eden kurumsal talebi ve uzun vadeli yatırımcıların varlığı aşağı yönlü fiyat hareketlerini sınırlandıracaktır. Bunun ötesinde altının 2026 yılı geri kalanında yukarı yönlü potansiyeli mevcut. 

 

Dünya Altın Konseyi altın varlığına dair yarı yıl görünüm raporunu yayınladı. 

 

Altın fiyatları ılımlı büyüme gösteriyor. Hala yüksek seyreden enflasyon ve merkez bankalarının daha fazla sıkılaşmaya gideceği yönündeki beklentiler arasında altının olabildiğince iyi bir performans gösterdiğini söyleyebiliriz. 

 

Olumlu senaryoda eğer küresel ekonomi daha da kötüleşecek olursa ve merkez bankaları faiz indirim beklentilerini yükseltecek olursa bu durumda ons altın kısa vadede 4500 $ seviyesini hızlı bir şekilde aşabilir. Eğer ekonomiye ilişkin sinyaller güçlü seviyede olursa altın fiyatı daha yukarı seviyelerde gerçekleşebilir. Diğer yandan eğer küresel ekonomi beklentilerin ötesinde dirençli çıkarsa ve bu ortam merkez bankalarının enflasyonla mücadele adına daha kolay faiz artırımlarına gitmeleri sonucunu getirirse altın fiyatları daha da baskı görebilir. Böyle bir olumsuz senaryoda altın fiyatı %10 kadar da düşüş gösterebilir. Bu düşüşü yeni satın alım fırsat işlemleri sınırlandırabilir. 

 

Yılın ikinci yarısında altının performansını etkileyebilecek belirsizlik unsurları olarak merkez bankalarının süregelen talebi ve Hindistan gibi kilit pazarlardaki politika değişiklikleri gösterilebilir. Bu iki faktör altın piyasasında kıymetli metalin yol haritasını belirleyen ana faktörlerin başında geliyor.

 

Altın fiyatı yılın başından bu yana %7 kayıp yaşamış durumda. Ocak ayı başındaki fiyatlama ile Ocak ayı sonundaki tarihi zirve arasına bir uçurum var. Bu sebeple altının 5500 $ seviyelerinden 4000 $ seviyelerine düşmüş olması çok dramatik bir durum olarak görünüyor. Oysaki ons altın fiyatı geçtiğimiz seneki seviyelerle kıyaslandığında hala iyi seviyelerde konumlanıyor. 

 

Bu keskin fiyat hareketi, gerçekleşen oynaklığı %50'nin üzerine taşıdı. Bunun ötesinde Şubat ayı sonunda bir de ABD – İran savaşı başladı. Altının çalkantılı olma oranı bu aralıkta %30 seviyelerinin biraz altında gerilemiş durumda. Fakat bu volatilitenin 20 yıllık ortalaması %17 seviyelerinde. Yani altın piyasasının hala çok hassas, kırılgan ve beklentilerin ötesinde tepkisel olduğunu görüyoruz.

 

Tarihsel bağlamdaki analizler altının yaşadığı volatilite sıçramalarının tersine dönme aşamasında olduğunu gösteriyor. 

Son dönemki fiyat geri çekilmelerine karşın 12 aylık zaman içerisinde altın varlığı hala başta gelen ve en iyi performans gösteren varlıklar arasında.

 

Son dönemde altın piyasasında dikkat çeken bir ayrıntı Asya piyasalarının katkısı. ABD işlem saatlerinde yaşanan çoğu fiyat geri çekilmeleri Asya işlemleri tarafından iyileştirildi. Asya işlem saatlerinin çoğunda altın fiyatlarında toparlama görüldü. Bu ayrıntı giderek fiyatlamada önemi artan Asyalı yatırımcılara ve tüketicilere vurgu yapmaktadır.

 

Peki altın fiyat makul ve adaletli bir seviyede işlem görüyor mu? Ve hangi faktörler altın fiyatını hangi oranda aşağı veya yukarı yönde hareketlendirir?

Dünya Altın Konseyi’nin güncel yıl ortası altın görünüm raporu var olan altın fiyatlamasının olabildiğince makro ortamla uyumlu olduğunu belirtiyor. 

 

Altın küresel bir yatırım varlığı olarak tüketici ve yatırımcılar tarafından alınıp satılmakta ve birim fiyat uluslararası perspektifi yansıtmaktadır. ABD faiz oranları veya ABD doları önem kazandıklarında dahi altın fiyatlamasında tek belirleyiciler bunlar olmamaktadır. Altın daha kompleks bir yapıdan ve bu yapının bütüncül dinamiğinden etkilenmektedir. 

 

Rapora göre yılın ikinci yarısında makro ekonomik parametrelerde eğer bir değişiklik olmazsa altın yılın ikinci yarısında %5 civarında bir kazanımla 4100 $ seviyelerinde işlem görebilir. 

Altın piyasasının yeni bir boğa piyasa hareketi gerçekleştirebilmesi için piyasalar tarafından temiz bir tetikleyici katalizöre ihtiyacı var.

 

Peki bu tetikleyiciler neler? Küresel ekonominin kötüleşmesi veya jeopolitik koşulların kötüleşmesi bir tetikleyici olabilir. Diğer yandan faiz oran beklentilerinin tersine dönmesi uzun vadeli yatırımcıları yeniden altın piyasasın çekebilecek bir tetikleyici olabilir. 

 

Ons altın iyi senaryoda 4500 $ seviyesine erişebilir. Ama ancak temiz ve net bir piyasa sinyali ons altın fiyatını 5000 $ seviyesi üzerine sürdürülebilir bir şekilde çıkarma potansiyeli taşıyor. 

 

Peki altın piyasasında ayı piyasa etkileri ne durumda?

 

Son aylarda altın, aşağı yönlü risklere karşı daha savunmasız hale geldi. Olağanüstü derecede güçlü geçen 2025 performansının ardından, pek çok yatırımcı kar realizasyonuna gitmeyi veya portföylerini yeniden dengelemeyi tercih etti. Risk yöneticilerinin altına olan maruziyetlerini gözden geçirmeleriyle birlikte, volatilitedeki artış da duruma yardımcı olmadı.

 

Bu noktada Dünya Altın Konseyi üç ana alan altın piyasasında ek aşağı yönlü baskı üretebilir. Bunlar ABD dolar endeksinin gücü ve politika faizinin beklentilerin ötesinde yükselme durumu, yatırımcıların risk hissiyatı ve teknik faktörler. 

 

Genel olarak, makro temelli senaryoya göre, altının mevcut seviyelerden %10 ila %15 oranında gerilemesi durumunda, daha fazla düşüşün muhtemelen sınırlı kalacağı tahmin edilmektedir. Çünkü bir seviyede erişilen düşüş seviyesi farklı sektörlerin yeni satın alımlarını tetiklemektedir. 

 

Bu olumlu ve olumsuz makro faktörlerin ötesinde Dünya Altın Konseyi, iki kilit piyasa segmentinin 2026 yılının ikinci yarısına kadar altın fiyatlarının performansı üzerinde tek başlarına etkili olma gücüne sahip olduğunu belirtti. Bunlar merkez bankaları ve Hindistan.

 

Merkez bankaları, 2022 yılından bu yana yılda ortalama bin ton alım yaparak altının performansına önemli bir katkıda bulunmuştur. Bu yılın ilk çeyreğinde çeşitli merkez bankaları taktiksel olarak altın sattı veya takas etti. Buna rağmen, ilk tahminler bankaların bu yıl da istikrarlı bir şekilde net alıcı olmaya devam edeceğine işaret ediyor. Ancak alım hızlarına ilişkin soru işaretleri de gündeme gelmiş durumda.

 

Dünya Altın Konseyi’nin Altın Rezervleri Anket sonuçları merkez bankaları resmi sektöründe altın iştahının devam ettiğini gösteriyor. Rezerv yöneticilerinin giderek artan bir kısmı, önümüzdeki on iki ay içinde kendi altın rezervlerinin artmasını beklediklerini belirtti. Ancak piyasaya giren merkez bankalarının sayısındaki artış, mutlaka yaptıkları alımların büyüklüğüne işaret etmemektedir.

 

Yapılan analiz sonuçlarına göre, diğer tüm koşullar sabitken, yıllık yaklaşık 600 tonluk uzun vadeli ortalamanın üzerinde gerçekleşecek ilave 20-30 tonluk bir rezerv artışı, altın fiyatında yaklaşık %1'lik bir artışa yol açabilir. Bu etki, yalnızca merkez bankası alımlarının kendisinden değil, aynı zamanda yatırımcılara verdiği olumlu sinyalden de kaynaklanmaktadır. Altın, merkez bankaları ve yatırımların toplam talebe olan birleşik katkısının %30'u aştığı dönemlerde güçlü getiriler sergileme eğilimindedir.

Tabi bunu da belirtmeden geçmeyelim; merkez bankası alımlarında belirgin bir yavaşlama, elbette altın üzerinde baskı oluşturacaktır.

 

Diğer ana başlığımız ise Hindistan. Devasa ve etkili Hindistan pazarı da altının fiyat performansı üzerinde önemli bir etki yaratma potansiyeline sahiptir.

 

Hindistan, yıllık 800 tonluk net talebiyle altının en büyük ikinci pazarıdır. Ancak Çin'in aksine, Hindistan tüm altınını ithal etmek zorundadır. Çin altınını ürettiğinden buradaki altın piyasası mevcut koşullara beklendiği gibi yanıt veriyor gibi görünüyor.

 

ABD-İran geriliminin Hindistan'ın petrol arzını ve yurt içi enerji fiyatlarını etkilemesiyle rupi üzerindeki baskı artarken, Hindistan hükümeti döviz rezervlerini korumak amacıyla müdahale etmek zorunda kaldı. Ülkede Nisan ayı başlarından bu yana, altın ithalatını dizginlemeyi amaçlayan bir dizi önlem hayata geçirildi. Bunlar arasında gümrük vergisinde %6 seviyesinden %15 seviyesine yapılan keskin artış ve altın alımlarını azaltmaya yönelik tüketicilere dönük mesajlar da yer alıyor.

 

Rapora göre, artan gümrük vergisinin etkisinin altın fiyatlarına halihazırda yansımış olması gerektiğine dair bir inanış var. Ancak Hindistan’da ekonominin daha da bozulması ve yavaşlamanın daha da derinleşmesi ülkedeki altın talebini etkileyebilir. Böyle bir ortamda fiyat geri çekilmelerine karşın Hindistan’da yatırımcı ve tüketiciler piyasaya girmekten cayabilirler. Ayrıca, Hindistan’da son birkaç yıldır giderek artan teminatlı altın kredilerindeki temerrüt oranları da artabilir.

 

Altının 2026 ilk yarısındaki seyri, değişen makroekonomik koşullara, jeopolitik risklere ve yatırımcı hissiyatına olan duyarlılığını vurgularken, küresel talebin artan etkisini de öne çıkarıyor. Ki bu talebin büyük bir kısmı Asya piyasalarından oluşmaya başladı. 

İleriye dönük olarak, mevcut beklentiler doğrultusunda altının belirli bir aralıkta kalması muhtemeldir, ancak riskler artarsa veya politika beklentileri değişirse belirgin bir yukarı yönlü potansiyeli vardır.

 

Merkez bankaları ve uzun vadeli yatırımcılardan gelecek yapısal destek, aşağı yönlü hareketleri sınırlamaya yardımcı olabilir ve böylece altının belirsiz küresel ortamdaki stratejik ve dayanıklı varlık rolünü pekiştirebilir.