16-17 Haziran tarihinde gerçekleşen FOMC toplantı tutanakları yayınlandı. Toplantı tutanakları İran savaşının ekonomiye etkilerine odaklanırken ayrıca gümrük tarife uygulamaları, yapay zeka ve yukarı yönlü riskler gösteren enflasyon başlıkları odak noktasında oldu.

 

Notlara göre enflasyon yüksek seyretmeye devam ediyor. Enflasyon enerjiye bağlı etkilerini ve arz şoklarını yansıtıyor. Toplantı notlarına göre ABD’de işgücü piyasa koşulları dengeli ilerlerken reel ekonomik büyüme istikrarlı bir hızla büyümeye devam etti. 

 

Açıklamalara göre yılın ilk çeyreğinde Kanada, Meksika ve Avrupa gibi bölgelerde ekonomik zayıflık görülüyor. Buna karşın bazı Asya ekonomilerinde ekonomik büyüme çok güçlü gelişiyor. Bunun temel sebebi bu ülkelerin yüksek teknoloji ürünlerinde ihraseviyelerini yükseltmiş olmaları. Ağırlıklı olarak da bunun temelinde yapay zeka yapıları var. 

 

Orta Doğu’da savaş sebebiyle dış ülkelerle ticari faaliyetlerde bir yavaşlama görünüyor çünkü yüksek enerji maliyetleri ve zayıf tüketici ve daha az güven duyan işletmeler bu faaliyetlerin aşağı yönde gerçekleşmesi sonucunu getiriyor. Ekonomik faaliyetler özellikle düşük gelirli Asya ülkeleri ve çoğu Avrupa ülkeleri arasında baskı görüyor. 

 

Toplantı tutanaklarına göre İran savaşının başlamasından bu yana ABD’de manşet enflasyon belirgin bir şekilde artış gösterdi. Özellikle Avrupa ve Asya’nın büyük bir kısmında perakende enerji ve üretici fiyatlarında keskin artışlar görünüyor.

 

Haziran ayı toplantı notlarına göre enflasyon beklentileri o dönemki iyimserlikle kısmen aşağı yönde hareketleniyor. Buna karşın yine de enflasyon savaşın başlaması öncesi döneminden oldukça yüksek seviyede seyrediyor. 

 

Fed’e göre uzun vadeli enflasyon beklentileri Komite’nin uzun vadeli enflasyon hedefiyle uyumlu ilerliyor. 

 

Para politika beklentilerine bakıldığında toplantı notları piyasa katılımcılarının çoğunun neredeyse fed faiz oranlarında bir değişiklik beklemediklerini vurgulanıyor. Buna karşın anket bazlı çoğu ölçümlerde para politikasında faizlerin artırılması beklentisi var. Piyasa fiyatlaması 2027 yılı ortaları için bir faiz artırımı fiyatlandırıyor. 

 

ABD ekonomik görünümüne bakılacak olursa, Fed yetkilileri 2026 ve 2027 enflasyon beklentilerinin Nisan ayındaki öngörülerinden daha yüksek olduğunu belirtiyor. Bunun temel sebebi Orta Doğu’daki savaş ve yapay zeka altyapısının oluşturulmasının tüketici fiyatları üzerindeki etkileri.

 

Notlara göre yılın ikinci yarısında enflasyonun yavaşlaması beklentisi var. Fed yılın ikinci yarısında perakende benzin fiyatlarının düşüş yaşayacağını tahmin ediyor. Buna karşın ABD’de çekirdek enflasyonun yılın geri kalanında fazla bir değişiklik göstermesi beklenmiyor. Fed önümüzdeki yıl enflasyonun düşüş göstereceğini ve resmi enflasyon hedeflerine biraz daha yaklaşılacağını tahmin ediyor. Bunun temel sebeplerinden biri ABD’nin devreye almış olduğu bazı yeni gümrük vergi uygulama etkilerinin giderek yok olacak olması. 

 

Fed reel gayri safi yurt içi hasıla görünümünün bir önceki toplantıya kıyasla ılımlı düşüş göstereceğini öngörüyor. Fed’e göre ABD ekonomik büyümesi yılın ikinci yarısında genişleme gösterecek ve ekonomi önümüzdeki iki yıl boyunca potansiyelinin üzerinde gerçekleşecek. Tahminler bu yönde. Bunun temel sebebi yapay zeka uygulamalarına harcanan sermayenin kazanımlar elde etmeye başlaması bekleniyor. Aynı zamanda Fed önümüzdeki yıllarda finansal koşulların daha destekleyici olacağını tahmin ediyor. ABD’de işsizlik oranının var olan göreli düşük seviyelerine yakın seyretmesi beklenirken uzun vadede ve özellikle 2028 yılında işsizlik oranının biraz daha iyileşeceği tahmin ediliyor. 

 

Fed yetkilileri, başta Orta Doğu'daki çatışma ve yapay zeka yatırımlarının potansiyel ekonomik etkileri olmak üzere çeşitli nedenlerle, tahminlerine ilişkin belirsizliğin yüksek düzeyde olduğunu değerlendirmeye devam etti. Fed, genel olarak bakıldığında, istihdam ve reel ekonomik büyümesine ilişkin tahminlere yönelik risklerin bir miktar aşağı yönlü olduğu değerlendirildi. Buna karşın Fed enflasyon projeksiyonlarına ilişkin risklerin yukarı yönlü olduğuna dair dikkat çekiyor. ABD’de enflasyon son beş yıldır resmi enflasyon hedefi olan %2 seviyesinin üzerinde gerçekleşiyor. Gümrük vergi uygulamaları ve enerji fiyatları sebebiyle oluşan fiyat baskıları enflasyonun beklenenden daha inatçı olabileceğini gösteriyor.

 

FOMC üyelerine göre ABD’de hem manşet hem de çekirdek enflasyon yukarı yönde hareket ediyor. Gümrük vergi uygulamaları, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması sonrası yaşanan arz zincir bozulmaları ve yapay zeka bağlantılı güçlü yatırımlardan kaynaklanan, bazı mal ve hizmetlere yönelik talep gücü enflasyonu yukarı yönde hareketlendiriyor. 

 

Bazı Fed üyelerine göre fiyat baskıları ekonomide geniş bir düzlemde görünüyor. Bu baskılar hem mallar hem de hizmetlerin geniş alanlarında hissediliyor. Özellikle ulaşım, hava taşımacılığı, petrokimyasal ürünler ve tarım girdilerinde. Fed özellikle hizmetler sektöründe konut sektörü dışındaki alanlarda fiyat enflasyonun beklentilerin üzerinde yüksek kaldığına dikkat çekiyor. 

 

Buna karşın, orta ve uzun vadeli enflasyon beklentilerine ilişkin çoğu gösterge, Komite'nin %2’lik hedefiyle tutarlı seviyelerde seyretmeye devam etti. Komiteye göre gümrük vergi uygulamaları ve enerji fiyat baskıları etkilerini kısa-orta vadede kaybetmeye başladıkça enflasyon baskıları hafifleyebilir. Bununla birlikte Fed yetkilileri enflasyon görünümüne yönelik risklerin hala yukarı yönlü olduğuna kanaat getiriyor.

 

İşgücü piyasasına bakıldığında bordrolu istihdam artışları bu yıl güçleniyor. Fed Komite üyelerine göre açık iş pozisyonları, ilk işsizlik sigortası başvuruları ve işten çıkarma rakamları gibi bazı işgücü piyasa göstergeleri son aylarda olabildiğince dengeli seyrediyor. 

Bununla birlikte, Fed’in bazı katılımcıları, iş bulma oranındaki ve iş olanaklarına ilişkin belirli anket göstergelerindeki düşüşlerin, nispeten düşük dinamizme sahip bir işgücü piyasasına işaret ettiğini belirttiler.

 

Toplantı notlarında tüm Fed yetkililerinin var olan fed fon oranlarını desteklemeye devam ettikleri vurgulandı.

 

Fed katılımcıları genel olarak, toplantılar arası dönemde alınan bilgilerin, fiyat istikrarına yönelik yukarı yönlü risklerin yüksek kalmaya devam ettiğini, ancak azami istihdama ulaşmaya yönelik aşağı yönlü risklerin bir miktar azaldığını gösterdiğini değerlendirdiler. Bu bağlamda bazı Fed yöneticileri fed fon artışının makul olabileceğini değerlendirmekle birlikte sonuçta tüm yöneticileri geçtiğimiz ay var olan Fed faiz oranının korunmasının daha doğru bir sonuç olacağına hükmettiler. Bazı katılımcılar var olan para politikasının yeterli oranda kısıtlayıcı olmadığını vurguladı. Yine de çoğunluk uygulanan para politikasının hafif bir seviyede de olsa kısıtlayıcı olduğunu değerlendiriyor. 

 

FOMC üyeleri ekonominin ve para politika aksiyonlarının yakın gelecekteki bazı senaryolarını tartıştı.

 

Katılımcıların çoğu, enflasyonist baskıların hafifleyeceği ve enflasyonun kısa süre içinde %2 seviyesine dönmeye başlayacağı senaryolara değindi. Böyle bir senaryonun gerçekleşmesi durumunda Fed yöneticileri fed fon oranlarının düşürülmesinin uygun olacağını belirtiyor. Diğer bir senaryoya göre, eğer işgücü piyasa koşullar dengeli kalır ama güçlü yapay zeka uygulamalarının yarattığı talep, Orta Doğu’daki çatışmaların devamı ve gümrük vergi uygulama etkilerinin devam etmesi durumunda oluşabilecek yüksek enflasyon ortamında Fed yöneticileri para politikasında ek sıkılaştırmaların uygulanmasının %2 resmi enflasyon hedefine ulaşılabilmesi adına gerekli olacağını belirtiyor.

 

FOMC toplantı notlarına göre, birçok Fed yöneticisi, federal fon faiz oranının uygun seviyesinin bu yılın sonunda mevcut hedef aralığı dahilinde veya bu aralığın biraz altında olabileceğini belirtti. Bununla birlikte, bazı katılımcılar, federal fonlama faiz oranının uygun seviyesinin bu yılın sonunda mevcut hedef aralığının üzerinde olacağını değerlendirdi.

 

Katılımcıların büyük bir kısmı, toplantı notlarının kısaltılmasında avantajlar gördüklerini belirtti. Fed yöneticileri açıklamalarında bir önceki toplantı notlarının sürekli tekrar edilmesinin çok da tercih edilmediğini aktardı. Bu yaklaşımın Komite'nin gelecekteki faiz oranı kararlarının olası yönüne ilişkin eğilimin yumuşatılması açısında fayda sağlayacağı belirtiliyor. 

 

Toplantı notlarının yayınlanması sonrası altın piyasası çok fazla bir tepki vermedi. 

 

Perşembe günü ortasında spot piyasalarda ons altın 4106 $ seviyesinde işlem görürken spot ons gümüş ise 59,14 $ seviyesinde fiyatlanıyor. 

 

Kesin olan bir şey var ki gelecekteki politika, büyük ölçüde Orta Doğu'daki siyasi duruma bağlı olacaktır. Ve işler Orta Doğu’da iyi yönde ilerlemiyor. 

 

Komite çok çeşitli senaryolar üzerinde çalışıyor ve gelen veriler gerekli netliği sağlayana kadar belirli bir senaryoya taahhütte bulunulmayacak gibi görünüyor. 

Fed’in bir sonraki para politika toplantısında fed faiz oranını değişikliğe gitmeyeceğini tahmin ediyoruz.